Ligustrum vulgare – ligustr pospolity


Ligustr jest w naszych parkach i ogrodach podstawowym gatunkiem stosowanym na żywopłoty strzyżone i jest to właściwie jedyne zastosowanie tego gatunku (nie licząc możliwości tworzenia rzeźb roślinnych, tzw. topiarów). Nie cięty regularnie wygląda brzydko i niczym oryginalnym się nie wyróżnia.
Ligustrum vulgare – ligustr pospolity, żywopłot strzyżony

Pochodzenie: Rośnie dziko w południowej Europie, w Azji i na północy Afryki. Nielicznie występuje także w południowej Polsce, a w całym kraju można spotkać zdziczałe osobniki. Porasta skraje lasów, zadrzewienia śródpolne, nieużytki. Jest składnikiem zarośli kserotermicznych (mocno nasłonecznionych i suchych), porasta wapienne skały.

Ligustrum vulgare – ligustr pospolity, miododajne kwiaty

Opis: Jest krzewem dorastającym do kilku metrów. Rośnie szybko, a regularnie cięty ładnie się zagęszcza. W formie naturalnej (niestrzyżony) jest rzadko uprawiany. Liście ma wąskie, ciemnozielone, częściowo zimozielone (w łagodniejsze zimy część liści pozostaje zielona na krzewach). Gęste ulistnienie jest główną ozdobą krzewu. Kwiaty są białe, drobne, intensywnie miodowo pachnące, zebrane we wzniesione wiechy. Kwitnienie w VI-VII. Kwiaty są miododajne, pyłek może być silnym alergenem. Owoce są czarne, kuliste, lekko trujące (wywołują biegunki i wymioty po zjedzeniu większej ilości owoców). Owoce utrzymują się na krzewie przez całą zimę i są cennym pożywieniem dla wielu ptaków (przysmak kwiczołów i kosów). Oczywiście Prawidłowo pielęgnowany żywopłot nie powinien kwitnąć ani owocować, gdyż osłabia to krzewy i wpływa na ich łysienie. Jednakże warto zostawić niewielki odcinek żywopłotu do kwitnięcia i owocowania – będzie to doskonała stołówka zimowa dla wielu ptasich mieszkańców ogrodu.

Kwiczoł jest jednym z amatorów owoców ligustru
Ligustrum vulgare – ligustr pospolity, owoce

Wymagania: Jest gatunkiem wyjątkowo tolerancyjnym w stosunku do gleby i oświetlenia, ale najlepiej zagęszcza się w miejscach bardzo dobrze oświetlonych i na żyznej glebie. W cieniu wyciąga się i ogałaca od dołu. Ponieważ ma silnie rozbudowany, gęsty system korzeniowy to doskonale znosi przeciętne, a nawet ubogie gleby oraz nadaje się do rekultywacji  zniszczonych gleb. Nie znosi gleb zlewnych, ciężkich. W surowe zimy niektóre odmiany, zwłaszcza te o liściach półzimozielonych, mogą przemarzać. Doskonale znosi warunki miejskie – suche i zanieczyszczone powietrze. Bardzo dobrze znosi cięcie.

Uprawa: Ligustr, poza potrzebą regularnego cięcia, jest gatunkiem właściwie bezobsługowym. Dobrze reaguje na nawożenie mineralne  (np. Azofoska) lub organiczne (ziemia kompostowa zastosowana pod rośliny jesienią lub wczesną wiosną). Żywopłot z ligustru najlepiej jest sadzić późną jesienią, w stanie bezlistnym, z gołym korzeniem (tańsze niż rośliny w doniczkach). Po posadzeniu rośliny należy mocno przyciąć na wysokość 10-15 cm. W następnych latach najważniejszym zabiegiem jest systematyczne cięcie zagęszczające oraz nawożenie.

Rozmnażanie: Najłatwiej, właściwie w 100%, można rozmnożyć ligustr przez sadzonki zdrewniałe. Pędy, najlepiej grubości ołówka, pobieramy późną jesienią i tniemy na fragmenty ok. 2-4 węzłowe (u ligustru węzły są tak blisko siebie, że nie trzeba ich liczyć, tylko ciąć sadzonki o długości zbliżonej do ołówka). Sadzonki sadzimy do podłoża (skrzynki, doniczki lub miejsce stałe) jesienią lub wczesną wiosną (po przechowaniu w dołowniku lub w chłodnym lekko wilgotnym miejscu). Można też sporządzać sadzonki zielne, ulistnione, w VII. Sadzonki ukorzeniają się bez problemu (nawet rzucone na kompost pędy po ścinaniu żywopłotu potrafią ukorzenić się na tym kompoście).

Rozmnażanie z nasion jest też możliwe, ale musimy liczyć się ze sporą zmiennością siewek. Samosiejki są często spotykane w ogrodach, gdyż nasiona są łatwo roznoszone przez ptaki żywiące się owocami ligustru. Nasiona wymagają stratyfikacji.

Zastosowanie: Ligustr jest podstawowym gatunkiem żywopłotowym. Doskonale znosi cięcie i tylko wtedy ładnie się zagęszcza. Najładniej wyglądają żywopłoty młode, niskie, często przycinane. Starsze żywopłoty wymagają bardzo intensywnego cięcia odmładzającego, gdyż mają tendencję do ogołacania się od dołu. Ligustr świetnie nadaje się także do tworzenia wymyślnych rzeźb ogrodowych, a dzięki szybkiemu wzrostowi można uzyskać znacznie szybszy efekt niż w przypadku np. rzeźb z cisa czy bukszpanu.

Jest cenną rośliną stosowaną do rekultywacji gleb zagrożonych erozją (wiąże glebę dzięki mocno rozbudowanemu systemowi korzeniowemu).

Odmiany: Ligustr jest uprawiany od dawien dawna, dlatego wyhodowano bardzo liczne odmiany różniące się barwą liści, kwiatów i owoców, wielkością roślin oraz mrozoodpornością.

‚Chlorocarpum’ – odmiana o zielonych owocach;

‚Aureum’ – odmiana o złocistych liściach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.