Rosa – róża


Rosa – róża, nazywana królową wszystkich kwiatów, należy niewątpliwie do najbardziej znanych i rozpoznawalnych rodzajów roślin. Wszystkie są kolczastymi krzewami należącymi do rodziny Rosaceae (podobnie jak nasze drzewa owocowe – jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie). Liście są pierzasto złożone, opadające na zimę. Kwiaty zebrane po kilka-kilkanaście lub osadzone pojedynczo na pędzie. Owoce rzekome, po dojrzeniu czerwone lub czarne. W Polsce rośnie dziko 14 gatunków, z czego największe znaczenie w ogrodnictwie ma róża dzika (Rosa canina).

Wszystkie róże są roślinami wybitnie światłolubnymi, doskonale kwitnącymi wyłącznie w miejscach ciepłych i dobrze oświetlonych.

Grupy róż

W ogrodnictwie wykorzystuje się przede wszystkim szlachetne róże okulizowane lub szczepione na gatunkach dzikich. Ze względu na wrażliwość na mróz róże dzielimy na szklarniowe i ogrodowe. Ze względu na zastosowanie na następujące grupy:

  • wielkokwiatowe
  • wielokwiatowe (bukietowe, polianty)
  • parkowe
  • miniaturowe
  • pnące (czepne)
  • okrywowe
Róże wielkokwiatowe

wydają duże, pachnące, najczęściej pojedyncze kwiaty na wierzchołku pędu. Zapach przypomina nieco herbatę, dlatego nazwano je mieszańcami herbatnimi (Rosa thea). Wywodzą się od róż chińskich (Rosa odorata, Rosa chinenesis). W grupie tej znajdują się zarówno róże gruntowe (np. sadzone na tzw. różankach) jak i szklarniowe, produkowane na kwiat cięty. Róże gruntowe kwitną w VI-IX, a kwiaty ze szklarni możemy pozyskiwać o dowolnej porze roku dzięki stosowaniu uprawy sterowanej. Przed zimą wymagają okrycia nasady pędu wraz z miejscem szczepienia.

Róże wielokwiatowe

wydają dużo drobnych kwiatów, a kwitnienie jest bardzo długie i obfite (od czerwca do jesieni). Są niższe, ale bardziej rozgałęzione od róż wielkokwiatowych. Wywodzą się od skrzyżowania róż ogrodowych z różą wielokwiatową (Rosa multiflora). Ze względu na ich pochodzenie od Rosa polyantha są często nazywane poliantami. Stosowane są zarówno do sadzenia w gruncie (rabaty, kwietniki) jak i na kwiat cięty pod osłonami. Mają niewielkie wymagania, są stosunkowo odporne na niskie temperatury, choroby i szkodniki. Są długowieczne.

Róże parkowe (krzaczaste)

grupa róż wywodzących się przede wszystkim od róży czerwonawej (Rosa rubrifolia) i rdzawej (Rosa rubiginosa). Róże należące do tej grupy rosną silnie (dorastają do 2,5 m) i obficie, długo kwitną. Oprócz kwiatów często ich ozdobą są także owoce. Są doskonałe do sadzenia w parkach i dużych ogrodach. Są wyjątkowo odporne na choroby i szkodniki, lepiej od innych grup znoszą gorsze warunki siedliskowe, są odporne na mróz, nie wymagają okrywania na zimę ani corocznego specjalistycznego cięcia.

Róże miniaturowe

pochodzą róży chińskiej odm. karłowych (Rosa chinensis var. minima). Są to róże niskie, dorastające do 30 cm. Rośliny są miniaturowe – mają drobne liście i kwiaty oraz bardzo zwarty pokrój. Są wrażliwe na mróz, dlatego stosuje się je do uprawy doniczkowej w mieszkaniach oraz na kwiat cięty. Coraz częściej sadzone są w ogrodach, ale wymagają okrycia na zimę.

Róże pnące

są to róże o wiotkich, pokładających się pędach. Nie wytwarzają rzadnych organów czepnych, dlatego są tzw. pnączami prymitywnymi. Wywodzą się od dzikich gatunków o wydłużonych pędach (Rosa wichuriana) a także od obficie kwitnącej Rosa multiflora. Róże z tej grupy mogą dorastać nawet do 5 m. Pędy ich wymagają podpór takich jak siatki ogrodzeniowe, kratownice, pergole. Mają delikatne, drobne liście i liczne, kwitną długo i obficie.

Róże okrywowe

grupa róż nisko rosnących, bardzo silnie rozkrzewionych i płożących po ziemi (szersze niż wyższe). Są odporne na choroby i szkodniki, dobrze znoszą gorsze warunki uprawowe. Z powodzeniem mogą zastąpić trawnik (tylko nie radzę po tym chodzić). Kwitną długo i obficie.


Wymagania róż gruntowych

Róże mają spore wymagania siedliskowe i tylko na odpowiednim miejscu i przy prawidłowej uprawie będą się co roku odwdzięczać wspaniałym kwitnieniem. Przede wszystkim wybierzmy różom miejsce zaciszne, ciepłe, bez zastoisk mrozowych. Musimy też pamiętać o pełnym nasłonecznieniu, ponieważ nawet w niewielkim cieniu pędy wyciągają się i słabiej kwitną. Gleba powinna być głęboko przekopana, najlepiej piaszczysto-gliniasta, o odczynie lekko kwśnym lub obojętnym (pH 6,0-7,0). Warto na jesieni przed sadzeniem przekopać glebę z rozłożonym obornikiem (do 50 kg/10 m2). Róże nie znoszą gleb zlewnych, słabo przepuszczalnych. Potrzebują gleby stale wilgotnej, ale źle reagują na zastoiska wodne, szczególnie jesienią i zimą.


Uprawa róż gruntowych

Sadzenie

Najlepiej sadzić rożę późną jesienią (X-XI), z gołym korzeniem lub z pojemnika, gdy na krzewach nie ma już liści. Nie należy przeciągać jesiennego sadzenia aż do mrozów. Drugim dobrym terminem jest kwiecień, do momentu wypuszczania przez krzewy nowych liści. Osobiście jestem zwolenniczką sadzenia jesiennego, ponieważ dobrze ukorzenione mają szybszy start wiosną, ponadto wiosną i tak mamy mnóstwo innych prac w ogrodzie. Do sadzenia wybieramy krzewy kilkupędowe, o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym. Róże sadzi się dość głęboko – szyjka korzeniowa i miejsce rozkrzewiania się rośliny powinny być pod powierzchnią gleby (ok. 3 cm), jedynie róże pnące i okrywowe sadzimy trochę płycej (miejsce krzewienia na powierzchnią gleby). Po posadzeniu i lekkim ugnieceniu ziemi rośliny obficie podlewamy, a następnie formujemy kopczyk z ziemi (na wys. ok. 10-15 cm), aby zabezpieczyć miejsce szczepienia przed mrozem, przymrozkami wiosennymi oraz przed wysychaniem.


Cięcie

Jest jedną z najważniejszych czynności wpływających na ilości i jakość kwiatów. Róże kwitną na tegorocznych pędach, dlatego cięcie przeprowadzamy wiosną. Róże wielkokwiatowe tniemy bardzo silnie (zostawiamy pędy z 2-3 pąkami), aby zmusić rośliny do silnego krzewienia (im więcej pędów tym więcej kwiatów). Zabieg wykonujemy w momencie, gdy widać już wyraźne pąki. Róże wielokwiatowe, oraz wielkokwiatowe o silniejszym wzroście tniemy nieco wyżej (zostawiamy pędy z ok. 5 pąkami). Róże pnące i parkowe tniemy jedynie w celu ograniczenia ich wzrostu. Wszystkie róże wymagają ponadto cięcia po zimie (usunięcie przemarzniętych pędów) i cięcia sanitarnego (w przypadku pojawienia się chorób, szkodników). Starsze okazy róż parkowych wymagają cięcia prześwietlającego.


Nawożenie róż gruntowych

Róże świetnie reagują na nawozy organiczne (rozłożony obornik, gnojówka, kompost). Nawozy te stosuje się przed sadzeniem przekopane z glebą oraz pogłównie lekko przykopane wokół roślin (ok. 60 kg/10 m2). Warto też stosować nawozy mineralne (szczególnie gdy nie mamy dostępu do obornika). Nawozy te dajemy w dwóch dawkach – wiosną (V-VI gdy rośliny tworzą paki kwiatowe i zaczynają kwitnąć) oraz jesienią, (przed okryciem roślin na zimę).


Okrywanie na zimę

Odmiany szczepione bardzo łatwo przemarzają, dlatego wymagają solidnego okrycia aż do miejsca szczepienia. W tym celu wykonuje się kopczykowanie, czyli przykrycie nasady pędów ziemią, następnie liśćmi, obornikiem itp. Kopczyki usypujemy dopiero po pierwszych mrozach, w dni suche, słoneczne. Następne warstwy nakładamy stopniowo, w miarę ochładzania się. Wiosną stopniowo odkrywamy warstwy, wraz ze wzrostem temperatury.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.