Uprawa bylin niezimujących w gruncie


Dalia to typowa bylina zimująca w pomieszczeniach w postaci części podziemnych
Dalia to typowa bylina zimująca w ciemnych pomieszczeniach

Uprawa bylin niezimujących w gruncie. Byliny niezimujące w gruncie są roślinami wieloletnimi, na tyle wrażliwymi na mróz, że muszą być co roku, na jesieni, wykopywane z gruntu i zabierane do pomieszczeń zabezpieczonych od mrozu. Inaczej traktujemy gatunki, które jesienią kończą wegetację i przygotowują się do zimowania w postaci organów podziemnych, a inaczej te, które są wiecznie zielone i w czasie zimy fotosyntetyzują dzięki zielonym liściom.

Wiele gatunków z tej grupy traktujemy jak rośliny jednoroczne i po sezonie wyrzucamy, gdyż nie opłaca nam się przechowywać ich przez zimę (dotyczy to szczególnie gatunków wymagających dobrze oświetlonych i chłodnych pomieszczeń – pelargonii, koleusa, plektrantusa). Część z nich (np. koleus) tak łatwo rozmnażają się z nasion, że możemy spokojnie przygotować co roku wiosną nową rozsadę.


Gatunki zimujące w postaci kłączy, bulw, cebul

Do tej grupy roślin należą dobrze nam znane mieczyki, dalie, begonie bulwiaste, kanny oraz mniej popularne galtonie, tygrysówki, krokosmie. Są to rośliny wieloletnie, które ze względu na wrażliwość na mrozy muszą być corocznie wykopywane przed zimą z ogrodu i przechowywane w pomieszczeniach. Cykl uprawy tej grupy roślin ilustruje schemat.

Schemat uprawy bylin niezimujących w gruncie, kłączowych, bulwiastych i cebulowych
Schemat uprawy bylin niezimujących w gruncie, kłączowych, bulwiastych i cebulowych

Rośliny te powinny być wykopywane jesienią (termin jest uzależniony od gatunku – od pierwszych przewidywanych przymrozków jesiennych dla begonii bulwiastej, aż po moment zważenia liści przez przymrozki  dla kanny). Szczegółowe opisy gatunków znajdują się na stronie dotyczącej tej grupy roślin. Oczywiście w momencie wykopywania rośliny te nie mają już zielonej części nadziemnej, przechowujemy więc części podziemne – bulwy, kłącza, cebule, korzenie bulwiaste. Są one organami spichrzowymi roślin i pozwalają im przetrwać niekorzystne warunki dzięki związkom organicznym zgromadzonym w tkankach magazynujących.

Kłącze paciorecznika
Kłącze paciorecznika

Po wykopaniu organów podziemnych lekko je przesuszamy, dokładnie oglądamy, usuwamy uszkodzone i porażone części, a następnie przenosimy do pomieszczeń zabezpieczonych od mrozu, o temperaturze 3-10oC, w zależności od gatunku (najwyższej temperatury wymagają bulwy begonii bulwiastej). Najlepszymi pomieszczeniami w uprawie amatorskiej są chłodne, ciemne piwnice (rośliny nie mają części zielonych, więc nie wymagają w przechowalniach światła). Zimujące części roślin najlepiej jest układać warstwami w skrzyneczkach i przesypać torfem, piaskiem lub trocinami. Bulwy mieczyka mogą być przechowywane „na sucho” w torbach papierowych lub ażurowych skrzynkach. Organy przechowywane w podłożu muszą być kilka razy w ciągu zimy zwilżane i kontrolowane pod kątem rozwoju chorób grzybowych.

Cebula błonczatki musi zimować w pomieszczeniu
Cebula błonczatki musi zimować w pomieszczeniu

Organy spichrzowe tej grupy roślin powinno się sadzić dopiero po minięciu groźby wiosennych przymrozków (w połowie V), jedynie mieczyki możemy sadzić do gruntu już w połowie IV. Jeżeli mamy do dyspozycji miejsca ciepłe i dobrze oświetlone (szklarnie, widne parapety), możemy już w III wysadzić części podziemne do pojemników i przyspieszyć wyrastanie pędów. Tak przygotowane rośliny w momencie wysadzania do gruntu są już dobrze wyrośnięte i szybciej zaczynają kwitnąć.  Przed wysadzaniem roślin możemy wykonać zabieg rozmnażania roślin. W zależności od rodzaju części podziemnej oraz gatunku rośliny stosujemy:

  1. podział kłączy i bulw – dzielimy organy spichrzowe tak, aby każdy kawałek miał przynajmniej jeden dobrze rozwinięty pączek. Jest to sposób mało wydajny, ale bardzo prosty do wykonania.
  2.  sadzonki pędowe ścinane z podpędzonych bulw begonii bulwiastej i korzeni dalii.

Ponadto, przed wysadzeniem, organy spichrzowe powinniśmy zabezpieczyć przed chorobami i szkodnikami. Najlepiej zastosować 20-minutową kąpiel w preparatach grzybobójczych i owadobójczych. Gatunki należące do tej grupy roślin są wymagające w stosunku do gleby – wszystkie wymagają dobrze uprawionej, ciepłej, zasobnej gleby. Szczególnie dobrze reagują na wyższe dawki potasu (obfitsze kwitnienie, większe organy spichrzowe, lepsze zimowanie), nie powinno natomiast stosować zbyt dużych dawek azotu.  Wszystkie gatunki wymagają stanowisk ciepłych i dobrze oświetlonych.

Organy spichrzowe sadzimy na 3-4-krotną głębokość ich wysokości (nieco płycej na glebach ciężkich). Po posadzeniu stosujemy zabiegi typowe dla większości roślin tzn. podlewanie, odchwaszczanie, spulchnianie gleby, nawożenie, ochronę przed chorobami i szkodnikami, podpieranie wysokich roślin.


Pelargonia to typowa bylina zimująca w bardzo jasnych pomieszczeniach.
Pelargonia to typowa bylina zimująca w bardzo jasnych pomieszczeniach.

Do tej grupy należą bardzo modne gatunki pojemnikowe, kwietnikowe i rabatowe – pelargonie, datura, fuksja, koleus, plektrantus, irezyna, santolina i wiele innych. Są to rośliny wieloletnie, które podobnie jak wyżej opisane gatunki muszą być przed zimą przenoszone z ogrodu do pomieszczeń. Cykl uprawy tej grupy roślin ilustruje schemat.

Cykl uprawy bylin zimujących w pomieszczeniach w postaci części nadziemnej
Cykl uprawy bylin zimujących w pomieszczeniach w postaci części nadziemnej

Rośliny te powinny być wykopywane lub przenoszone w pojemnikach jesienią, przed pierwszymi przymrozkami, jeszcze zielone. Jeżeli rosły w gruncie lub pojemnikach „stacjonarnych” to rośliny wykopujemy tak aby nie uszkodzić korzeni (z bryłą) i sadzimy do pojemników, w których będą zimowały. Wielu ogrodników decyduje się na likwidację tych roślin po sezonie i traktuje je jak jednoroczne (są niedrogie, a przechowywanie w odpowiednim pomieszczeniu jest nie lada kłopotem).

Rośliny przenosimy do pomieszczeń zabezpieczonych od mrozu, do temperatury 8-10oC i w przeciwieństwie do poprzedniej grupy – bardzo widnych. Dobre do tego celu są lekko ogrzewane szklarnie, widne klatki schodowe i ogrody zimowe. Podczas przechowywania ograniczamy podlewanie i przestajemy rośliny nawozić (im niższa temperatura i mniej światła tym mniej podlewamy). 

Wczesną wiosną sporządzamy sadzonki pelargonii
Wczesną wiosną sporządzamy sadzonki pelargonii

Pod koniec zimy (początek III) rośliny przycinamy w celu pobudzenia wzrostu nowych pędów, wstawiamy do cieplejszego pomieszczenia, zaczynamy intensywniej podlewać i nawozić. Tak traktowane rośliny możemy wykorzystać jako matecznik do pobierania sadzonek. Pobrane pędy traktujemy ukorzeniaczem i wysadzamy do skrzyneczek z mieszanką torfu i piasku lub z perlitem. W temperaturze ok. 20oC i wysokiej wilgotności powietrza sadzonki ukorzeniają się w ciągu ok. 2 tygodni. 

W połowie maja sadzimy byliny niezimujące do gruntu
W połowie maja sadzimy byliny niezimujące do gruntu

Zarówno rośliny mateczne jak i ukorzenione sadzonki hartujemy i wysadzamy do gruntu lub do pojemników w połowie V. Większość gatunków z tej grupy to rośliny wymagające w ogrodzie stanowisk dobrze oświetlonych i dobrze uprawionej gleby. Po posadzeniu stosujemy zabiegi typowe dla większości roślin tzn. podlewanie, odchwaszczanie, spulchnianie gleby, nawożenie, ochronę przed chorobami i szkodnikami, podpieranie wysokich roślin.

Polecam także:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.