Dictamnus albus, D.fraxinella – dyptam jesionolistny, gorejący krzew Mojżesza


Dictamnus albus – dyptam jesionolistny
Dictamnus albus – dyptam jesionolistny

Pochodzenie i opis: Od południowej i środkowej Europy przez Azję Mniejszą po Himalaje, w suchych zaroślach, na wzgórzach, stepach, na glebach skalistych, zasobnych w wapń. Dziko rośnie także w Polsce, choć jest bardzo rzadki i objęty całkowitą ochroną. Wytwarza białe (stąd nazwa), grube, mięsiste korzenie oraz kłącza. Wysokość 80-100 cm. Tworzy ciemnozieloną, krzaczastą kępę. Pędy silne, sztywne.

Kwiaty duże, czerwonawe, z ciemniejszymi żyłkami, balsamicznie pachnące, zebrane w długie grona. Kwitnienie w V-VI. Owocem jest torebka (patrz zdjęcie) zawierająca 2-3 nasiona. Nasiona łatwo wylatują z torebek przy upalnej, suchej pogodzie. Łodygi, szypułki kwiatowe oraz owocostany dyptamu zawierają gruczołki, które przy upalnej pogodzie tworzą wokół rośliny wonne opary. W gorącym klimacie olejki te mogą ulegać samozapłonowi, stąd przypuszczenie, że to właśnie dyptam jest owym gorejącym krzewem Mojżesza. Gatunek długowieczny, jedna z najbardziej trwałych bylin ogrodowych. Cała roślina zawiera trujące alkaloidy, które wywołują m.in. niebezpieczne reakcje skórne w postaci brązowych plam i pęcherzy.

Wymagania: Jedna z mniej wymagających bylin ogrodowych. Stanowisko słoneczne i suche, gleba żyzna i zasobna w wapń. Gatunek odporny na mróz.

Uprawa: Jak każda bylina długowieczna, o silnych korzeniach, nie lubi przesadzania.

Rozmnażanie: Podział jest mało wydajny i rośliny długo dochodzą do siebie po tym zabiegu. Najlepiej rozmnażać dyptam przez wysiew nasion, choć jest to sposób dość długotrwały. Nasiona warto zebrać przed dojrzeniem, gdyż potem nasiona „uciekają” wystrzelone przez torebkę nasienną. Nasiona najlepiej wysiewać zaraz po zbiorze (choć można i w innych, dogodnych dla siebie terminach) na głębokość nie mniejszą niż 1 cm. Siewki kiełkują najczęściej na wiosnę (jeśli zostaną wysiane zaraz po zbiorze, w przeciwnym wypadku kiełkują zwykle po roku). Warto przeprowadzić selekcję wśród licznie skiełkowanych siewek. Część siewek zakwita już w drugim roku wegetacji, większość jednak w trzecim.

Zastosowanie: Może być sadzony pojedynczo lub w grupie na tle trawnika. Kłącza zbierane latem służą jako surowiec zielarski stosowany w położnictwie, w leczeniu chorób przewodu pokarmowego. Gatunek miododajny.


POZOSTAŁE GATUNKI:

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.